Nu de dekens weer dagelijks droog in de zadelkamer hangen en de jeuk bij veel paarden afneemt, lijkt zomereczeem soms even naar de achtergrond te verdwijnen. Toch is juist de winter een rustig en waardevol moment om naar het rantsoen te kijken. De vier voerkeuzes voor eczeempaarden draaien niet om een wondermiddel, maar om een voedingsbasis die past bij huid, weerstand, conditie en een gezonde darmwerking.
Zomereczeem is een overgevoeligheidsreactie, meestal op de beet van knutten. Voer neemt die gevoeligheid niet weg. Wel kan een zorgvuldig samengesteld rantsoen jouw paard ondersteunen om in een zo goed mogelijke conditie het volgende insectenseizoen in te gaan. Dat begint niet met een grote pot supplementen, maar met de vraag: wat krijgt mijn paard elke dag werkelijk binnen?
Waarom wintervoer voor een eczeempaard telt
In de winter is de huid van een eczeempaard vaak rustiger. De manen groeien terug, schuurplekken herstellen en je kunt beter beoordelen hoe jouw paard er zonder de druk van insecten voorstaat. Is hij op gewicht? Blijft de mest mooi? Heeft hij een glanzende vacht, of oogt die dof en schilferig? Dit zijn geen bewijzen voor een tekort, maar wel signalen om verder te kijken.
In mijn praktijk zie ik vaak dat een paard in het voorjaar ineens extra krachtvoer of losse producten krijgt, terwijl de basis in de winter niet compleet was. Dan probeer je tijdens het drukste seizoen nog van alles bij te sturen. Veel overzichtelijker is het om nu het ruwvoer, de mineralenvoorziening en de energiebron op orde te brengen.
Vier voerkeuzes voor eczeempaarden
1. Kies ruwvoer als echte basis
Een paard is gemaakt om het grootste deel van de dag vezelrijk voer te verwerken. Goed ruwvoer ondersteunt de darmwerking, geeft rust in het eetpatroon en vormt de basis van vrijwel ieder rantsoen. Voor een eczeempaard geldt dat net zo goed als voor ieder ander paard.
Streef naar voldoende hooi, kuil of een combinatie die past bij jouw paard en zijn gewicht. De kwaliteit telt mee: ruwvoer hoort fris te ruiken, niet stoffig of beschimmeld te zijn en niet zichtbaar te verhitten. Heeft jouw paard snel overgewicht, insulineresistentie, EMS of een geschiedenis van hoefbevangenheid? Dan is het extra zinvol om het suiker- en zetmeelgehalte van het ruwvoer te kennen via een analyse.
Een analyse vertelt meer dan alleen of een baal er mooi uitziet. Je ziet onder andere hoeveel energie, eiwit en suikers het ruwvoer levert. Daarmee voorkom je dat je op gevoel veel producten toevoegt, terwijl de oorzaak van een te schraal of juist te rijk rantsoen in het hooi ligt.
2. Vul ruwvoer gericht aan met vitaminen en mineralen
Hooi levert vezels, maar is zelden volledig als bron van vitaminen, mineralen en sporenelementen. Zeker wanneer een paard weinig of geen krachtvoer krijgt, is een passende balancer vaak logischer dan een grote portie mengvoer. Zo vul je aan wat het basisrantsoen waarschijnlijk mist, zonder onnodig veel energie, suiker of zetmeel toe te voegen.
Bij paarden met huidproblemen wordt vaak direct naar zink, koper of selenium gekeken. Die stoffen spelen een rol in verschillende processen in het lichaam, maar meer is niet automatisch beter. Vooral selenium vraagt om nauwkeurigheid, omdat de veilige marge klein is. Kies daarom niet zomaar meerdere mineralenproducten naast elkaar.
Kijk naar het totale rantsoen: ruwvoer, eventueel gras, krachtvoer, likstenen en losse supplementen. Een balancer kan helpen om dat overzichtelijk te maken, maar de juiste hoeveelheid hangt af van het paard, het gewicht en wat er al gevoerd wordt. In mijn boek, Het Nieuwe Voeren, leg ik uit hoe je vanuit ruwvoer stap voor stap een passend rantsoen opbouwt: https://equilin.eu/products/praktisch-handboek-voor-een-beter-paardenwelzijn
3. Beoordeel de eiwitkwaliteit, niet alleen het gewicht
Een paard kan voldoende calorieën krijgen en toch relatief weinig bruikbaar eiwit opnemen. Eiwit levert aminozuren, de bouwstenen die het lichaam onder meer gebruikt voor spieren, hoeven en vacht. Vooral paarden die in de winter gewicht of bespiering verliezen, oudere paarden en paarden op laat gemaaid, eiwitarm hooi kunnen baat hebben bij een kritische blik op dit onderdeel van het rantsoen.
Dat betekent niet dat ieder eczeempaard extra eiwit nodig heeft. Te veel energie of een grote schep krachtvoer geven omdat de vacht niet perfect is, past zelden bij een doordachte aanpak. Eerst wil je weten of het ruwvoer weinig eiwit bevat en of jouw paard werkelijk conditie, spiermassa of lichaamsgewicht verliest.
Bij een merrie die ik begeleidde, bleef de huid in de winter opvallend droog en verloor zij ondanks voldoende hooi langzaam bovenlijn. Haar eigenaar voerde al verschillende huidproducten. Toen we het ruwvoer en de dagelijkse opname nauwkeuriger bekeken, bleek de eiwitvoorziening niet goed aan te sluiten. Door het rantsoen eenvoudiger en gerichter op te bouwen, kwam er meer rust in haar voerplan. Niet één los product, maar de basis maakte het verschil.
4. Kies energie zonder een suiker- en zetmeelstapeling
Sommige eczeempaarden hebben extra energie nodig om op gewicht te blijven of om arbeid aan te kunnen. Andere paarden worden juist snel te rond. Daarom is er geen standaardhoeveelheid krachtvoer voor een eczeempaard. Wel is het verstandig om alert te zijn op de totale hoeveelheid suiker en zetmeel, vooral bij paarden met EMS, insulineresistentie, PPID of een verhoogd risico op hoefbevangenheid.
Heeft jouw paard extra energie nodig, kijk dan eerst waar die behoefte vandaan komt. Is het ruwvoer voldoende? Krijgt hij het werkelijk op? Is er sprake van kou, meer training, gebitsproblemen of een medische oorzaak voor gewichtsverlies? Bij plots afvallen, pijn, koliekverschijnselen of een duidelijke verandering in eetlust is contact met de dierenarts nodig.
Voor sommige paarden past een gecontroleerde hoeveelheid vet, bijvoorbeeld uit een passende plantaardige bron, beter dan veel graanrijke brok. Vetten leveren energie zonder dezelfde hoeveelheid zetmeel. Omega 3-vetzuren kunnen daarbij een waardevolle aanvulling zijn voor de algemene conditie van huid en vacht. Bouw iedere verandering rustig op en houd rekening met het totale energieniveau: ook vet kan een paard te veel calorieën geven.
Wat je beter niet op goed geluk doet
Bij zomereczeem is de verleiding groot om elk product met woorden als huid, jeuk of weerstand te proberen. Dat maakt het lastig om te zien wat jouw paard werkelijk nodig heeft. Voeg daarom niet tegelijk verschillende kruiden, oliën, mineralen en krachtvoeders toe. Je weet dan niet alleen niet wat werkt, maar kunt ook onbedoeld voedingsstoffen dubbel voeren.
Let ook op de manier waarop je voert. Verdeel ruwvoer zo mogelijk over de dag, zorg voor schoon water en geef veranderingen geleidelijk. Een paard dat grote delen van de dag zonder ruwvoer staat, mist niet alleen vezels maar krijgt ook een eetritme dat niet bij zijn natuurlijke gedrag past.
Voer is bovendien maar één onderdeel van de aanpak. In het knuttenseizoen blijven bescherming tegen insecten, passend weidemanagement en goede huidverzorging essentieel. Heeft jouw paard ernstige jeuk, open plekken, wondjes of duidelijke onrust? Bespreek dit met je dierenarts, zodat andere oorzaken van huidklachten niet worden gemist.
Wil je weten hoe ruwvoer, mineralen, eiwit en energie in het rantsoen van jouw paard samenkomen? Maak dan als volgende stap een overzicht met de rantsoencalculator: https://equilin.eu/pages/calculator
